{"id":6644,"date":"2022-03-02T22:48:39","date_gmt":"2022-03-02T19:48:39","guid":{"rendered":"http:\/\/manzur.uz\/?p=6644"},"modified":"2022-03-02T22:48:39","modified_gmt":"2022-03-02T19:48:39","slug":"diyarbakirning-tarixiy-qala-devorlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manzur.uz\/?p=6644","title":{"rendered":"Diyarbakirning tarixiy qal\u2019a devorlari"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Diyarbakir \u2014 Turkiyaning janubi-sharqidagi Dajla daryosi bo\u02bbyida joylashgan shahar va tuman, Diyorbakir viloyatning ma\u02bcmuriy markazi. Shimoliy Kurdiston va umuman Kurdistonning norasmiy poytaxti hisoblanadi.<\/p>\n

Diyarbakir shahar devorlari buyuk Xitoy devori va Istanbul devoridan keyin dunyodagi eng uzun, eng keng va eng mustahkam devorlardandir. Diyarbakir devorlari, shuningdek, Buyuk Xitoy devoridan keyin koinotdan ko\u2018rish mumkin bo\u2019lgan dunyodagi ikkinchi eng yirik tarixiy inshoot hisoblanadi.<\/p>\n

Diyarbakir qal’asi ikki qismdan, ichki qal’a va tashqi qal’adan iborat.<\/p>\n

Qal\u2019aning to’rtta asosiy darvozasi bo\u2019lib, shimolda Dag\u2019 Kapi (Harput darvozasi), g\u02bbarbda Urfa (Yunon darvozasi), janubda Mardin darvozasi, sharqda esa Yangi darvozalari mavjud.<\/p>\n

Tahminan, to’qqiz ming yillik tarixga ega bo`lgan Diyarbakir shahar devorlari 2015-yilda YUNESKO tomonidan Butunjahon merosi ob\u02bcyekti sifatida ro\u02bbyxatga olingan.<\/p>\n

Shahar devorlarining parametri, taxminan, 5200 metrni tashkil qiladi. Ich qal\u2019a bilan birga istehkom devorlarining umumiy uzunligi, taxminan, 5800 metrni tashkil qiladi. Taqriban, 645 metr shahar devorlari turli sabablarga ko’ra buzib tashlangan. Diyarbakirdagi qal’alar aylana, to’rtburchak yoki ko’pburchak shaklida bunyod etilgan. Qal\u2019ada 82 ta minora mavjud. Relyefga mos ravishda qurilgan devorlarning balandligi 10-12 metrni, eni esa 3-5 metrni tashkil qiladi.<\/p>\n

Diyarbakir qal\u2019asi butun shaharni o’rab turgan devor shaklida qurilgan. Qal’a bilan birgalikda mudofaa maqsadida qurilgan devorlar eramizdan avvalgi 4-mingyillikda atrofida mintaqaning mahalliy xalqi Hurilar tomonidan qurilgani taxmin qilinadi. Qal\u2019a, keyinchalik Vizantiya imperatori Konstantin tomonidan ta’mirlangan.<\/p>\n

Har shahardagi binoning o\u2019z tarixi bo\u2019lgani kabi bu minoralarning ham o\u2019z afsonalari bor. Unga ko\u2019ra, usta va uning shogirdi kim eng chiroyli imorat qurishga garov o\u2019ynashadi. Devorlarning janubiy tomonida «Yetti aka-uka\u2019\u2019 qal’asini qurgan usta va uning yaqinidagi qal\u2019ani qurgan shogird omma oldida: «G\u2019olib menmi yoki sizmi?» — deb so’raydi. Biroq, usta shogird san’atining ustunligini tan oladi va o’zini devordan tashlaydi. Ustaning o\u2018limiga chiday olmagan shogirdi ham uning orqasidan sakraydi. Raqobat va do’stlik bilan yo\u2019g\u2019rilgan usta va shogirdning hikoyasi sodir bo’lgan joy Ben-u Sen nomi bilan mashhur bo’lib, u «Men va Sen» degan ma’noni anglatadi.<\/p>\n

Diyarbakirga kelganda shahar devorlarini albatta ko\u2019rish kerak. Siz shaxsiy avtomobilingiz yoki jamoat transporti yordamida Diyarbakir shahar devorlariga osongina borishingiz mumkin. Shuningdek, qal\u2019ada joylashgan kafelarda dam olib, choy va qahvani ho’plab zavqlanishingiz mumkin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Diyarbakir \u2014 Turkiyaning janubi-sharqidagi Dajla daryosi bo\u02bbyida joylashgan shahar va tuman, Diyorbakir viloyatning ma\u02bcmuriy markazi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6646,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5,1439],"tags":[1479,1478,1477],"views":1034,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manzur.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6644"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manzur.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/manzur.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manzur.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manzur.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6644"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manzur.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6644\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6647,"href":"https:\/\/manzur.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6644\/revisions\/6647"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manzur.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manzur.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manzur.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manzur.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}